A maeʻa le toeitiiti atoa le sefulu tausaga o taʻitaʻia le malo sili ona malosi o le lalolagi, ua sauni le Failautusi Aoao o le EU e tuʻuina atu le matafaioi.
O faʻamaoniga fou na faʻalauiloa e Farani i le Aso Lulu o loʻo faʻafesoʻotaʻi saʻo ai le malo o Suria i le osofaʻiga faʻakemikolo ia Aperila 4 lea na fasiotia ai le silia ma le 80 tagata, e aofia ai le toʻatele o tamaiti, ma na mafua ai ona poloaʻia e Peresitene Donald Trump se osofaʻiga i se nofoaga o le ea i Suria.
O faʻamaoniga fou na faʻalauiloa e Farani i le Aso Lulu o loʻo faʻafesoʻotaʻi saʻo ai le malo o Suria i le osofaʻiga faʻakemikolo ia Aperila 4 lea na fasiotia ai le silia ma le 80 tagata, e aofia ai le toʻatele o tamaiti, ma na mafua ai ona poloaʻia e Peresitene Donald Trump se osofaʻiga i se nofoaga o le ea i Suria.
O faʻamaoniga fou, o loʻo i totonu o se lipoti e ono itulau na saunia e le aufaigaluega atamai a Farani, o le faʻamatalaga sili ona auiliili a le lautele e uiga i le faʻaaogaina e Suria o le vailaʻau mataʻutia o le sarin i le osofaʻiga i le aʻai o Khan Sheikhoun.
O le lipoti a Falani ua tulaʻi mai ai ni masalosaloga fou e uiga i le moni o le mea na taʻua o le feagaiga faasolopito o auupega faʻakemikolo a Amerika ma Rusia na sainia i le faaiuga o le 2013 e le Failautusi o le Setete o Amerika o John Kerry ma le Minisita o Fafo a Rusia o Sergei Lavrov. O le maliega ua faatulagaina o se auala lelei e aveese ai le polokalame "ua folafolaina" o auupega faʻakemikolo a Suria. Na taʻua foi e Falani ua sailia e Suria le avanoa i le tele o tone o le isopropyl alcohol, o se vaega autu i le sarin, talu mai le 2014, e ui lava i se folafolaga ia Oketopa 2013 e faʻaumatia ana auupega faʻakemikolo.
“Ua faai’uina e le iloiloga a Falani o loo i ai pea masalosaloga matuia e uiga i le sa’o, auiliiliga ma le faamaoni o le faaleaogaina o auupega kemikolo a Suria,” o le tala lea a le pepa. “Ae maise lava, e talitonu Falani e ui lava i le tautinoga a Suria e faaleagaina uma faaputuga ma nofoaga, ae o loo taofia pea le gafatia e gaosia pe teuina ai Sarin.”
O faʻamaumauga a Falani, e faʻavae i luga o faʻataʻitaʻiga o le siʻosiʻomaga na aoina i Khan Sheikhoun ma se faʻataʻitaʻiga o le toto na ave mai se tasi o tagata na aʻafia i le aso o le osofaʻiga, e lagolago ai tagi a Amerika, Peretania, Take ma le OPCW e faʻapea na faʻaaogaina le kesi Sarin i Khan Sheikhoun.
Peita’i, ua sili atu le mamao o le tala a Falani, ma fai mai o le ituaiga o le sarin na fa’aaogaina i le osofa’iga ia Khan Sheikhoun o le fa’ata’ita’iga lava lea e tasi o le sarin na aoina i le taimi o le osofa’iga a le malo o Suria i le a’ai o Sarakib ia Aperila 29, 2013. Ina ua mae’a lenei osofa’iga, na maua ai e Falani se kopi o se pomu lima e le’i pa, o lo’o i ai le 100 mililita o le sarin.
E tusa ai ma se nusipepa Farani na lomia i le Aso Lulu i Pale e le Minisita o Fafo a Farani o Jean-Marc Herault, na pa'ū mai se helikopa se mea pāpā vailaʻau ma "e tatau ona faʻaaogaina e le malo Suria i le osofaʻiga i Sarakib."
O le suʻesuʻega o le pomu lima na faʻaalia ai ni vaega o le vailaʻau hexamine, o se vaega autū o le polokalame o auupega vailaʻau a Suria. E tusa ai ma lipoti a Farani, o le Nofoaga Tutotonu mo Suʻesuʻega Faasaienisi a Suria, le nofoaga e faʻaputu ai auupega vailaʻau a le malo, ua atiaʻe se faiga e faʻaopoopo ai le herotropin i vaega autū e lua o le sarin, isopropanol ma le methylphosphonodifluoride, e faʻamautu ai le sarin ma faʻateleina lona aoga.
E tusa ai ma le nusipepa Falani, “o le sarin sa i totonu o auupega na faʻaaogaina ia Aperila 4 na gaosia e faʻaaoga ai le faiga lava e tasi o le gaosiga na faʻaaogaina e le malo o Suria i le osofaʻiga a Sarin i Saraqib.” “E le gata i lea, o le i ai o le hexamine e faʻailoa mai ai o le faiga o le gaosiga na atiaʻe e le nofoaga autu o suʻesuʻega a le malo o Suria.”
“O le taimi muamua lenei ua fa’amaonia fa’alaua’itele ai e le malo o le atunu’u le fa’aaogaina e le malo o Suria o le hexamine e gaosia ai le sarin, ma fa’amaonia ai se manatu ua silia ma le tolu tausaga o fa’asalalauina pea,” o le saunoaga lea a Dan Casetta, o se tagata poto fa’apitoa i auupega fa’akemikolo e fa’avae i Lonetona ma sa avea muamua ma ofisa o le Iunaite Setete. E le’i maua le Ofisa o le Vaega’au Kemikolo Urotropine i galuega fa’atino o le sarin i isi atunu’u.
“O le iai o le urotropin,” o lana tala lea, “e fesoʻotaʻi ai nei mea uma na tutupu i le sarin ma fesoʻotaʻi vavalalata ai i le malo o Suria.”
“O lipoti a le au atamamai a Falani e tuʻuina atu ai faʻamaoniga faasaienisi sili ona mataʻina e fesoʻotaʻi ai le malo o Suria i osofaʻiga a le Khan Sheikhoun i le sarin,” o le saunoaga lea a Gregory Koblenz, o le faatonu o le polokalame faauu o le puipuiga o meaola i le Iunivesite o George Mason.
Na faavaeina le Nofoaga Autu mo Suesuega a Suria (SSRC) i le amataga o le vaitau o le 1970 e atiina ae faalilolilo ai auupega kemikolo ma isi auupega e le masani ai. I le ogatotonu o le vaitau o le 1980, na fai mai ai le CIA e mafai e le malo o Suria ona gaosia toetoe lava 8 tone o sarin i le masina.
O le pulega a Trump, lea e leʻi tele ni faʻamaoniga na faʻalauiloaina e uiga i le auai o Suria i le osofaʻiga a Khan Sheikhoun, i lenei vaiaso na faʻasalaina ai tagata faigaluega a le SSRC e 271 e fai ma taui ma sui mo le osofaʻiga.
Ua faafitia e le malo o Suria le faaaogaina o le sarin po o se isi lava auupega kemikolo. Fai mai Rusia, le lagolago autu a Suria, o le faasaolotoina o vailaau oona i Khan Sheikhoun o se taunuuga lea o osofaiga a le ea a Suria i nofoaga teu oloa o auupega kemikolo a le au fouvale.
Peita’i, na finau nusipepa Farani i lena tagi, ma faapea mai “o le talitonuga e faapea na faaaogaina e vaega faaauupegaina se vailaau neula e faatino ai osofaiga ia Aperila 4 e le talitonuina…E leai se tasi o nei vaega na i ai le tomai e faaaoga ai le vailaau neula po o le tele o le ea e manaomia.”
I le tuʻuina mai o lau imeli, ua e malie i le Faiga Faʻavae mo le Tulaga Faalilolilo ma Tuutuuga o le Faʻaaogaina ma e te mauaina imeli mai ia i matou. E mafai ona e filifili e le auai i soo se taimi.
Sa auai i talanoaga se tasi sa avea muamua ma amepasa o Amerika, o se tagata poto faapitoa i Iran, o se tagata poto faapitoa i Libya ma o se tasi sa avea muamua ma faufautua i le British Conservative Party.
O Saina, Rusia ma a latou uo pule sauā o loʻo faʻatupuina se isi feeseeseaiga tele i le konetineta aupito tele o le lalolagi.
I le tuʻuina mai o lau imeli, ua e malie i le Faiga Faʻavae mo le Tulaga Faalilolilo ma Tuutuuga o le Faʻaaogaina ma e te mauaina imeli mai ia i matou. E mafai ona e filifili e le auai i soo se taimi.
I le resitalaina, ua ou malie i le Faiga Faavae mo le Tulaga Faalilolilo ma Tuutuuga o le Faaaogaina, ma ia maua ni ofo faapitoa mai le Faiga Faavae mo Atunuu i Fafo mai lea taimi i lea taimi.
I nai tausaga ua tuanaʻi, ua gaoioi le Iunaite Setete e faʻatapulaʻa le tuputupu aʻe o tekinolosi a Saina. O faʻasalaga na taitaia e le Iunaite Setete ua faʻatapulaʻaina ai le avanoa a Beijing i tomai faʻakomepiuta faʻapitoa. I le tali atu i ai, na faʻavavevaveina e Saina le atinaʻeina o lana pisinisi tekinolosi ma faʻaitiitia ai lona faʻalagolago i oloa mai fafo. O Wang Dan, o se tagata tomai faapitoa ma se tagata asiasi i le Paul Tsai China Center i le Yale Law School, e talitonu o le tauvaga faʻatekonolosi a Saina e faʻavae i luga o le gafatia o gaosiga. O nisi taimi e sili atu le fuafuaga a Saina nai lo le Iunaite Setete. O fea o agai i ai lenei taua fou faʻatekonolosi? O le a faʻapefea ona aʻafia isi atunuu? O faʻapefea ona latou toe faʻamatalaina la latou mafutaga ma le malo tele tau tamaoaiga o le lalolagi? Auai ma Ravi Agrawal o le FP e talanoa ia Wang e uiga i le tulaʻi mai o tekinolosi a Saina ma pe mafai e gaioiga a Amerika ona taofia moni.
Mo le tele o tausaga, ua vaʻaia e le faʻalapotopotoga faʻava-o-malo a Amerika ia Initia o se paʻaga e ono avea ma paaga i le tauiviga o le pule i le va o Amerika ma Saina i le itulagi o Indo-Pasefika. Fai mai Ashley J. Tellis, o se tagata mataʻituina umi o fegalegaleaiga a Amerika ma Initia, e sese faʻamoemoega a Uosigitone i Niu Teli. I se tusiga a le Mataupu Tau i Fafo ua salalau solo, na finau ai Tellis e tatau i le Maota Paʻepaʻe ona toe mafaufau i ana faʻamoemoega mo Initia. Pe saʻo Tellis? Auina atu au fesili ia Tellis ma le failauga a le FP Live o Ravi Agrawal mo se talanoaga loloto aʻo leʻi asiasi atu le Palemia o Initia o Narendra Modi i le Maota Paʻepaʻe ia Iuni 22.
Feso'ota'iga tu'ufa'atasi. microchip. semiconductor. Pe, e pei ona sili ona lauiloa ai, chips. O lenei fasi silicon la'ititi e fa'amalosia ma fa'amatalaina o tatou olaga fa'aonaponei e tele ona igoa. F…fa'aali atili Mai telefonipoto i ta'avale i masini fufulu, o chips e lagolagoina le tele o le lalolagi e pei ona tatou iloa. E matua taua tele i le auala e galue ai le sosaiete fa'aonaponei ua avea ai i latou ma a latou sapalai uma ma le ivitu o le tauvaga fa'apolokiki. Peita'i, e le pei o nisi o tekinolosi, o chips sili ona maualuga e le mafai ona gaosia e so'o se tasi. O le Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) e pulea le tusa ma le 90% o le maketi chip fa'aonaponei, ma e foliga mai e leai se isi kamupani po'o se atunu'u o lo'o maua. ae aisea? O le a le Sauce Faalilolilo a le TSMC? O le a le mea e fa'apitoa ai lana semiconductor? Aisea e taua tele ai lenei mea mo le tamaoaiga o le lalolagi ma faiga fa'apolokiki fa'alelalolagi? Ina ia iloa, na fa'atalanoaina e Ravi Agrawal o le FP ia Chris Miller, tusitala o le Chip War: The Fight for the World's Most Critical Technology. O Miller o se Polofesa Lagolago o Talafa'asolopito Fa'avaomalo i le Fletcher School of Tufts University.
Ua liua le taua mo se nofoa i le Fono Saogalemu a Malo Aufaatasi i se taua sui i le va o Rusia ma le lalolagi.
Taimi na lafoina ai: Iuni-14-2023