Matou te fa'aaogaina kuki e fa'aleleia atili ai lou poto masani. I le fa'aauau pea ona e su'esu'eina lenei 'upega tafa'ilagi, ua e malie i la matou fa'aaogaina o kuki. Fa'amatalaga atili.
I le kilikiina o le “Fa'atagaina Uma”, ua e malie i le teuina o kuki i lau masini e fa'aleleia atili ai le fa'aogaina o le 'upega tafa'ilagi, iloilo le fa'aaogaina o le 'upega tafa'ilagi, ma lagolagoina la matou tu'uina atu o anotusi fa'asaienisi e leai se totogi ma e mafai ona maua e tagata uma. Fa'amatalaga atili.
E mafai e se suega faigofie o le mimi ona iloa le tulaga muamua o le faʻamaʻi o le Alzheimer, ma saunia ai le ala mo polokalame suʻesuʻega tetele? O le suʻesuʻega fou a le Frontiers in Aging Neuroscience e mautinoa lava o loʻo faʻaalia ai lenei mea. Na faia e le au suʻesuʻe se suʻega tele o tagata mamaʻi o le Alzheimer o le ogaoga eseese ma tagata soifua maloloina o ē e masani le mafaufau ina ia iloa ai eseesega i faʻailoga o le mimi.
Na latou iloa ai o le formic acid i le mimi o se faʻailoga maaleale o le pa'ū o le mafaufau ma e ono faʻailoa mai ai le amataga o le faʻamaʻi o le Alzheimer. O auala o loʻo iai nei mo le suʻesuʻeina o le faʻamaʻi o le Alzheimer e taugata, e le faigofie, ma e le mafai ona faia i ai ni suʻesuʻega masani. O lona uiga o le toʻatele o gasegase e faʻatoʻā maua pe a tuai tele mo se togafitiga lelei. Peitaʻi, o se suʻesuʻega mimi e le afaina ai le tino, e taugofie, ma faigofie mo le formic acid atonu o le mea tonu lava lea o loʻo talosagaina e fomaʻi mo se suʻesuʻega vave.
“O le faʻamaʻi o le Alzheimer o se faʻamaʻi tumau ma le mataʻutia, o lona uiga e mafai ona atiaʻe ma tumau mo le tele o tausaga aʻo leʻi aliaʻe mai se faʻaletonu o le mafaufau,” o le tala lea a tusitala. “O laʻasaga muamua o le faʻamaʻi e tutupu aʻo leʻi oʻo i le tulaga o le dementia e le mafai ona toe faʻaleleia, o se avanoa auro lea mo togafitiga ma togafitiga. O le mea lea, e tatau ai ona faia se suʻesuʻega tele mo le faʻamaʻi o le Alzheimer i le amataga o le soifua maloloina o tagata matutua.”
O lea la, afai e taua le vave faia o togafitiga, aisea e le faia ai ni polokalame masani e siaki ai le maʻi o le Alzheimer i le amataga? O le faʻafitauli o loʻo i ai i metotia faʻamaonia o loʻo faʻaaogaina nei e fomaʻi. E aofia ai le positron emission tomography o le faiʻai, lea e taugata ma e faʻaalia ai tagata mamaʻi i le radiation. E iai foʻi suʻega biomarker e mafai ona iloa ai le Alzheimer, ae e manaʻomia ai le tosoina o le toto poʻo le lumbar punctures e maua ai le cerebrospinal fluid, lea atonu e faʻatuai e tagata mamaʻi.
Peita'i, o su'ega o le mimi e le fa'alavelaveina ma faigofie, ma avea ai ma mea lelei mo le su'esu'eina o le tele o tagata. E ui ina ua uma ona fa'ailoa mai e le au su'esu'e ni fa'ailoga o le mimi mo le fa'ama'i o le Alzheimer, ae e leai se mea e talafeagai mo le iloa o tulaga muamua o le fa'ama'i, o lona uiga e le'i maua se avanoa e maua ai se togafitiga vave.
Ua uma ona suʻesuʻeina e le au suʻesuʻe i tua atu o le suʻesuʻega fou se vailaʻau faʻaola e taʻua o le formaldehyde o se faʻailoga o le mimi mo le faʻamaʻi o le Alzheimer. Peitaʻi, e iai le avanoa e faʻaleleia atili ai le vave iloa o faʻamaʻi. I lenei suʻesuʻega lata mai, na latou taulaʻi atu i le formate, o se metabolite formaldehyde, e vaʻai pe sili atu lona aoga o se faʻailoga o le mimi.
E to’a 574 tagata na auai i le su’esu’ega, ma o i latou na auai o ni volenitia masani ma malolosi pe eseese fo’i tulaga o le alualu i luma o fa’ama’i, mai le pa’u o le mafaufau i le ma’i atoa. Na iloiloina e le au su’esu’e fa’ata’ita’iga o le mimi ma le toto mai i latou na auai ma faia se iloiloga fa’alemafaufau.
Na maua i le suʻesuʻega o le maualuga o le formic acid i le mimi sa matuā siʻitia lava i vaega uma e maua i le faʻamaʻi o le Alzheimer ma e fesoʻotaʻi ma le paʻu o le mafaufau pe a faʻatusatusa i tagata soifua maloloina, e aofia ai le vaega e vave ona paʻu le mafaufau. O lenei mea e faʻaalia ai o le formic acid e ono avea o se faʻailoga maaleale mo laʻasaga muamua o le faʻamaʻi o le Alzheimer.
O le mea e malie ai, ina ua iloiloina e le au suʻesuʻe le maualuga o le urine formate faʻatasi ai ma faʻailoga o le toto o le Alzheimer, na latou iloa ai e mafai ona latou vavaloina ma le saʻo le tulaga o le faʻamaʻi o loʻo aʻafia ai se maʻi. Peitaʻi, e manaʻomia nisi suʻesuʻega e malamalama ai i le sootaga i le va o le faʻamaʻi o le Alzheimer ma le formic acid.
“Ua faʻaalia e le urine formic acid le maaleale tele mo le vave suʻesuʻeina o le faʻamaʻi o le Alzheimer,” o le tala lea a le tusitala. “O le suʻeina o le biomarker o le mimi mo le faʻamaʻi o le Alzheimer e faigofie ma taugofie ma e tatau ona aofia ai i suʻesuʻega masani o le soifua maloloina mo tagata matutua.”
Wang, Y. et al. (2022) Iloiloga fa'apitoa o le formic acid urinary o se biomarker fou e ono mafai ona maua mo le fa'ama'i o le Alzheimer. Tuaoi i le neurobiology o le matua. doi.org/10.3389/fnagi.2022.1046066.
Fa'ailoga: matua, fa'ama'i o Alzheimer, biomarkers, toto, fai'ai, tumau, fa'ama'i tumau, vaila'au, fa'aletonu o le mafaufau, fa'ama'i pipisi, foma'i, formaldehyde, neurology, positron emission tomography, su'esu'ega, tomography, urinalysis
I le Pittcon 2023 i Philadelphia, Pennsylvania, na matou faatalanoaina ai Polofesa Joseph Wang, o le na manumalo i le Ralph N. Adams Prize in Analytical Chemistry i le tausaga nei, e uiga i le fetuutuuna’i o tekinolosi biosensor.
I lenei faatalanoaga, matou te talanoaina ai le biopsy o le manava ma le auala e mafai ai ona avea ma meafaigaluega aoga e suesue ai biomarkers mo le vave iloa o faamai faatasi ma Mariana Leal, o le Taitai Vaega i le Owlstone Medical.
I le avea ai o se vaega o la matou iloiloga o le SLAS US 2023, matou te talanoaina ai le fale suʻesuʻe o le lumanaʻi ma le foliga o le a iai faatasi ma Luigi Da Via, o le Taʻitaʻi o le 'Au Atinaʻe Suʻega a le GSK.
E tuʻuina atu e le News-Medical.Net lenei auaunaga faʻamatalaga faafomaʻi e tusa ai ma nei tuutuuga ma aiaiga. Faʻamolemole ia matau o faʻamatalaga faafomaʻi i luga o lenei upega tafaʻilagi ua faʻamoemoe e lagolago, ae le suia, le mafutaga a le fomaʻi/fomaʻi a le maʻi ma fautuaga faafomaʻi latou te ono tuʻuina atu.
Taimi na lafoina ai: 19 Me 2023