Fa'ama'i o le Alzheimer: o le fa'ailoga o le mimi e maua ai le vave iloa

E leai se togafitiga mo le faʻamaʻi o le Alzheimer, ae o loʻo suʻesuʻeina pea e saienitisi ni auala e togafitia ai faʻailoga o le faʻamaʻi.
O loʻo galulue foʻi saienitisi i le vave iloa o le gasegase o le mafaufau e fesoʻotaʻi ma le faʻamaʻi o le Alzheimer, auā e mafai e le vave iloa ona fesoasoani i togafitiga.
E tusa ai ma se suʻesuʻega fou na lomia i le Frontiers in Aging Neuroscience, o le formic acid i le mimi e mafai ona avea ma se faʻailoga taua mo le vave iloa o le faʻamaʻi o le Alzheimer.
Ua faʻamatalaina e le US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) le dementia o se “faʻaletonu i le manatua, mafaufauga, poʻo le faia o faʻaiuga e faʻalavelave ai i gaoioiga i aso faisoo.”
I le fa'aopoopoga i le fa'ama'i o le Alzheimer, e iai fo'i isi ituaiga o le dementia e pei o le dementia ma Lewy bodies ma le vascular dementia. Ae o le Alzheimer's o le ituaiga sili ona taatele o le dementia.
E tusa ai ma le lipoti a le Alzheimer's Disease Association i le 2022, e tusa ma le 6.5 miliona tagata i le Iunaite Setete o loʻo ola ma le faʻamaʻi. E le gata i lea, o loʻo faʻamoemoeina e le au suʻesuʻe o le a faaluaina lena fuainumera i le 2050.
E le gata i lea, o tagata e maua i le faʻamaʻi tuga o le Alzheimer e ono faigata ona folo, tautala, ma savali.
Seia oo i le amataga o le 2000, o le taotoga o le tino maliu sa na o le pau lea o le auala e faamaonia ai pe maua se tagata i le faamai o le Alzheimer po o se isi ituaiga o le gasegase o le mafaufau.
E tusa ai ma le National Institute on Aging, ua mafai nei e fomaʻi ona faia se lumbar puncture, e taʻua foʻi o le lumbar puncture, e siaki ai biomarkers e fesoʻotaʻi ma le faʻamaʻi o le Alzheimer.
E suʻe e fomaʻi ni faʻailoga o le kanesa e pei o le beta-amyloid 42, o le vaega autū lea o amyloid plaques i le faiʻai, ma atonu e suʻe ni faʻaletonu i se PET scan.
“O metotia fou o ata, aemaise lava le amyloid imaging, amyloid PET imaging, ma le tau PET imaging, e mafai ai ona tatou vaʻai i ni faʻaletonu i le faiʻai aʻo ola se tagata,” o le saunoaga lea a le polofesa o le soifua maloloina ma le fomaʻi o le Iunivesite o Michigan o Kenneth M. Dr. Langa. i Ann Arbor, o lē sa leʻi aofia i le suʻesuʻega, i se faʻasalalauga talu ai nei a Michigan Medicine.
O nisi o togafitiga e mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai le ogaoga o faʻailoga o le tale ma faʻagesegese ai le alualu i luma o le faʻamaʻi, e ui e le mafai ona faʻamaloloina.
Mo se faʻataʻitaʻiga, e ono faʻatonuina e se fomaʻi ni vailaʻau e pei o le donepezil poʻo le galantamine e faʻaitiitia ai faʻailoga o le tale. O se vailaʻau suʻesuʻe e taʻua o le lecanemab e mafai foʻi ona faʻagesegese ai le alualu i luma o le faʻamaʻi o le Alzheimer.
Talu ai ona e taugata le suʻeina o le faʻamaʻi o le Alzheimer ma atonu e le mafai e tagata uma ona maua, o lea ua faʻamuamua ai e nisi o tagata suʻesuʻe le suʻesuʻeina vave.
Na suʻesuʻeina faʻatasi e le au suʻesuʻe mai le Iunivesite o Shanghai Jiaotong ma le WuXi Institute of Diagnostic Innovation o Saina le matafaioi o le formic acid o se faʻailoga o le faʻamaʻi o le Alzheimer i le mimi.
Na filifilia e le au saienitisi lenei vailaʻau faapitoa e faʻavae i luga o suʻesuʻega muamua o biomarker o le faʻamaʻi o le Alzheimer. Na latou matauina o le metabolism masani o le formaldehyde o se vaega autū lea o le faʻaletonu o le mafaufau e fesoʻotaʻi ma le matua.
Mo lenei suʻesuʻega, na faʻafaigaluegaina ai e le au tusitala ni tagata auai e toʻa 574 mai le Memory Clinic o le Falemaʻi Lona Ono a Tagata o Shanghai, Saina.
Na vaevaeina e i latou na auai i ni vaega e lima e faʻatatau i le auala na latou faʻatino ai suega o le gaioiga faʻalemafaufau; o nei vaega e amata mai i le soifua maloloina o le mafaufau i le faʻamaʻi o Alzheimer:
Sa aoina e le au suʻesuʻe faʻataʻitaʻiga o le mimi mai tagata auai mo le maualuga o le formic acid ma faʻataʻitaʻiga o le toto mo le suʻesuʻega o le DNA.
I le faʻatusatusaina o le maualuga o le formic acid i vaega taʻitasi, na maua ai e le au suʻesuʻe ni eseesega i le va o tagata auai e malolosi le mafaufau ma i latou e iai sina faʻaletonu o le mafaufau.
I vaega o loʻo i ai sina tulaga o le faʻaitiitia o le mafaufau, o le maualuga o le formic acid i le mimi e maualuga atu nai lo vaega e maloloina lelei a latou gaioiga faʻatino.
E le gata i lea, o tagata auai e maua i le faʻamaʻi o le Alzheimer e maualuga tele le maualuga o le formic acid i a latou mimi nai lo tagata auai e malolosi lelei le mafaufau.
Sa maua foʻi e le au saienitisi se fesootaʻiga le lelei i le va o le tulaga o le formic acid i le mimi ma suʻega o le mafaufau i vaega o le manatua ma le gauai atu.
“Sa matuā si’itia le UA i le vaega na maua i le [pa’ū o le mafaufau fa’apitoa], o lona uiga e mafai ona fa’aaogaina le UA mo le vave iloa [o le fa’ama’i o le Alzheimer],” o le tusi lea a tusitala.
E tāua tele iʻuga o lenei suʻesuʻega ona o ni nai māfuaaga, aemaise lava le taugata o le suʻesuʻeina o le faʻamaʻi o le Alzheimer.
Afai e faʻaalia atili e suʻesuʻega e mafai e le mimi formate ona iloa le paʻu o le mafaufau, e mafai ona avea lea ma se suega faigofie ona faʻaaoga ma taugofie.
E le gata i lea, afai e mafai e sea suega ona iloa ai le pa'ū o le mafaufau e fesoʻotaʻi ma le faʻamaʻi o Alzheimer, e mafai e le au fomaʻi ona vave faia se fesoasoani.
Na taʻu atu e Dr. Sandra Petersen, DNP, o le sui peresitene sinia o le soifua maloloina ma le manuia i Pegasus Senior Living, i le Medical News Today e uiga i le suʻesuʻega:
“E amata suiga i le faʻamaʻi o le Alzheimer pe tusa ma le 20 i le 30 tausaga aʻo leʻi iloa ma e masani ona lē iloa seʻia oʻo ina aliaʻe ni faʻaleagaina matuia. Matou te iloa o le vave iloa e mafai ona oʻo atu ai i le tele o filifiliga togafitiga mo gasegase ma le mafai ona fuafua mo le tausiga i le lumanaʻi.”
“O se alualu i luma i se suega faapena (e le afaina ai le tino ma e taugofie) e avanoa mo tagata lautele o le a avea ma se suiga tele i le taua faasaga i le faamai o le Alzheimer,” o le saunoaga lea a Dr. Peterson.
Talu ai nei na maua ai e saienitisi se biomarker e mafai ona fesoasoani i fomaʻi e vave iloa le faʻamaʻi o le Alzheimer. O le a mafai ai e fomaʻi…
O mea fou na maua i isumu e mafai ona fesoasoani i se aso e fai ai se suega toto lea o le a avea ma vaega o suʻesuʻega masani mo Alzheimer ma isi ituaiga o…
O se suʻesuʻega fou e faʻaaogaina ai le PET scans o le faiʻai e vavalo ai le pa'ū o le mafaufau e faʻavae i luga o le i ai o le amyloid ma tau proteins i le faiʻai, faʻatasi ai ma isi faʻafitauli tau mafaufau…
O loʻo faʻaaogaina nei e fomaʻi ni suʻega eseese o le mafaufau ma ni scan e iloa ai le faʻamaʻi o le Alzheimer. Ua atiaʻe e le au suʻesuʻe se algorithm e mafai ona faʻaaogaina i luga o le tasi…
O se suega vave o mata atonu e maua ai ni faʻamatalaga taua e uiga i le soifua maloloina o le faiʻai i se aso. Ae maise lava, e mafai ona iloa ai faʻailoga o le gasegase o le mafaufau.


Taimi na lafoina ai: Iuni-26-2023